Wat te doen bij een overlijden? Compleet stappenplan
Het overlijden van een dierbare zet je wereld op z'n kop, en tegelijk moet er in korte tijd veel geregeld worden. Dit stappenplan helpt je rustig en in de juiste volgorde te doen wat nodig is. Niets hoeft overhaast: een uitvaart vindt in Nederland doorgaans binnen zes werkdagen plaats.
Wat je als eerste doet, hangt af van waar iemand overlijdt. In alle gevallen begint het met het vaststellen van het overlijden door een arts. Neem de tijd: je hebt meer ruimte dan het in het begin voelt.
De eerste uren
Thuis
Bel de (huis)arts. Die stelt het overlijden vast en stelt een verklaring van overlijden op. Pas daarna neem je contact op met de uitvaartverzorger of uitvaartverzekeraar.
In het ziekenhuis of verpleeghuis
Het personeel waarschuwt de arts en informeert je over de vervolgstappen. Je kiest zelf welke uitvaartverzorger de overledene komt halen.
In het buitenland
Neem contact op met je uitvaart- of reisverzekeraar. De repatriëring (het terughalen naar Nederland) wordt dan geregeld.
Concreet in de eerste uren: laat een arts het overlijden vaststellen · bel de uitvaartverzorger of verzekeraar · zoek de uitvaartwensen en de polis op · informeer de naaste familie · denk aan een eventuele donorregistratie (tijdsgevoelig).
De eerste dagen: aangifte en voorbereiding
Samen met de uitvaartverzorger regel je de formele en praktische zaken.
Aangifte van overlijden
De uitvaartverzorger doet meestal namens jou aangifte bij de gemeente. De gemeente geeft daarna de akte van overlijden af en het verlof tot begraven of cremeren. Vraag meteen meerdere afschriften aan — je hebt ze nodig voor banken, verzekeraars en de notaris.
De uitvaart bespreken
Je bepaalt samen de vorm (begrafenis of crematie), de datum, de locatie, de opbaring en de invulling van de plechtigheid.
Rouwkaart en financiën
Stel de rouwkaart op en verstuur deze. Geef het overlijden door aan de uitvaartverzekeraar: bij natura regelt de verzekeraar diensten, bij kapitaal volgt een uitkering. Lees meer onder natura of kapitaal.
Na de uitvaart: de nalatenschap
Na het afscheid begint de administratieve afwikkeling. Neem hier de tijd voor.
- Erfgenamen en testament — controleer via het Centraal Testamentenregister of er een testament is; de notaris kan een verklaring van erfrecht opstellen (erfrecht)
- Erfenis aanvaarden of verwerpen — zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen; bij twijfel over schulden is beneficiair vaak verstandig (nalatenschap afwikkelen)
- Instanties informeren — bank, werkgever/uitkering, SVB, pensioenfonds, zorgverzekeraar, Belastingdienst en abonnementen
- Erfbelasting — afhankelijk van waarde en relatie; aangifte volgt doorgaans binnen acht maanden (erfbelasting)
Stappenplan in één overzicht
| Wanneer | Wat regel je |
|---|---|
| Eerste uren | Arts laat overlijden vaststellen; uitvaartverzorger/verzekeraar bellen; wensen en polis zoeken; familie informeren |
| Dag 1–2 | Aangifte bij gemeente; akte van overlijden + afschriften; uitvaart bespreken; rouwkaart |
| Tot de uitvaart | Opbaring, plechtigheid en locatie regelen; gasten informeren |
| Dag van de uitvaart | Afscheid; nota's bewaren |
| Weken erna | Testament/verklaring van erfrecht; erfenis aanvaarden/verwerpen; instanties informeren; erfbelasting |
Veelgestelde vragen over een overlijden
De afbeeldingen en video’s op deze pagina zijn met AI gegenereerd en dienen ter illustratie.